Экологиялық мәдениетті қалыптастыру жолдары

Қазіргі таңда экология мәселесі әлемдік деңгейдегі өзекті тақырыптардың біріне айналды. Қоршаған ортаның ластануы, табиғи ресурстардың азаюы, климаттың өзгеруі – барлығы да адамзаттың табиғатқа деген жауапсыз қарым-қатынасының салдары. Сондықтан «Таза Қазақстан» бастамасының негізгі мақсаттарының бірі – қоғамда экологиялық мәдениетті қалыптастыру.

Экологиялық мәдениет – бұл тек тазалық сақтау ғана емес, ол табиғатқа жанашырлықпен қарау, ресурстарды үнемді пайдалану, қоршаған ортаны қорғауға саналы түрде үлес қосу. Мұндай мәдениет ең алдымен отбасынан басталады. Бала кішкентайынан табиғатты аялауды, қоқысты бейберекет тастамауды, суды және электр энергиясын үнемдеуді үйренсе, бұл оның өмірлік дағдысына айналады.

Білім беру ұйымдарының да рөлі ерекше. Мектептерде экологиялық тәрбие сабақтарын күшейту, табиғатқа экскурсиялар ұйымдастыру, сенбіліктер өткізу арқылы оқушылардың табиғатқа деген жауапкершілігін арттыруға болады. Теориялық білім тәжірибемен ұштасқанда ғана нәтиже береді. Осы тұрғыда ағаш отырғызу, аула тазалау, қалдықтарды сұрыптау сияқты нақты іс-шаралар маңызды.

Сонымен қатар, экологиялық мәдениетті қалыптастыруда ақпараттық насихат жұмыстарының маңызы зор. Бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілер арқылы табиғатты қорғаудың маңыздылығы кеңінен түсіндіріліп, әр азаматтың жеке үлесі насихатталуы тиіс. Қоғамдық ұйымдар мен еріктілер қозғалысы да бұл бағытта белсенді жұмыс атқаруда.

Мемлекеттік деңгейде қабылданған бағдарламалар мен заңнамалық өзгерістер де экологиялық сананы арттыруға ықпал етеді. Қалдықтарды қайта өңдеу жүйесін дамыту, жасыл аймақтарды көбейту, өндіріс орындарының экологиялық талаптарды сақтауын қадағалау – бұл жүйелі жұмыстың көрінісі.

Экологиялық мәдениет – бір күнде қалыптасатын құбылыс емес. Ол – ұзақ мерзімді, жүйелі еңбектің нәтижесі. Әр азамат өзінің әрекеті арқылы табиғаттың болашағына әсер ететінін түсінуі керек. Таза көше, таза аула, таза қала – барлығы да жеке жауапкершіліктен басталады.

«Таза Қазақстан» бастамасы – тек акция емес, ол қоғамның санасын жаңғыртуға бағытталған қозғалыс. Экологиялық мәдениеті жоғары ел ғана болашақ ұрпаққа таза әрі қауіпсіз орта қалдыра алады. Сондықтан табиғатты қорғау – бүгінгі буынның басты міндеті.